وجه تسمیه منطقه

گرکویه: «گَر»به چم ستایش،نیایش وسرود است و «کوی» چم جایگاه و گرکویه یعنی سرزمین ستایش ونیایش و سرود و جایگاه پاک نهادان. وجه تسمیه ینگ آباد : نام قدیمی و تاریخی شهر که مردم منطقه به آن ینگووا می گویند برگرفته از کلمه باستانی یانگ هو وا در فارسی باستان است.یانگ به معنای جدید ، هو یعنی هست و وا پسوند مکان است.و ینگ آباد یعنی آبادی نو. بسیار جای تاسف دارد که این نام های تاریخی که با هویت مردم و فرهنگ و تاریخ این دیار عجین شده است تغییر کرده که جای بسی تامل دارد.امید آن داریم این نام های باستانی باری دیگر بر تارک شهر و منطقه دیده شود.

تاریخچه

مردم این شهر از بازماندگان شهر بادگرد در دو کیلومتری شمال نیک آباد هستند که در روزگار ساسانیان از رونق خاصی برخوردار بوده است.این شهر دارای هفت گرمابه ی بزرگ و چهار دروازه و آتشکده ی بزرگ که مادر اتشکده های شهرهای منطقه به شمار میرفت وبازاری به درازای هشت کیلومتر و چندین آب انبار و آسیاب آبی و گورستانی که سنگ قبر های آن تا پیش از جنگ جهانی وجود داشت از ویژگی های این شهر بوده است . پس از حمله ی مغولان به بادگریان که تا آن زمان زرتشت بودند اندکی از مردم به یزد والباقی به شهر چاچ که امروزه کشتزاری به نام چاچی یادگار آن است در دو کیلو متری نیک اباد که شهری گبر نشین بود کوچ کردند . در این شهرک جنگ افزار ساخته می شد و این کار تا دوران صفوی ادامه داشت. پس از مهاجرت بادگردیان به شهرک چاچ بعد از مدتی مردمان بادگرد و چاچ اسلام اوردند و نام چاچ به امین آباد دگرگونی یافت. پس از کوچ کردن مردم بادگرد به امین اباد آمار مردم رو به گسترش نهاد به گونه ای که زمین های کشاورزی و اب کاریز های چاچ و امین اباد دیگر پاسخ گوی مردم نبود از این رو کشاورزان در پی کندن کاریز های نوینی برامدند و بزودی کشاورزی انجا رو به گسترش نهاد . گیاه رناس که پیش از این در بادگرد به گونه ی گسترده روایی داشت در شهرک امین اباد نیز گسترش یافت این شهرک تا پایان روزگار صفوی از شهرک های آباد بود ولی روند خشکسالی ان را در نوردید به گونه ای که اندک اندک مردم انجا را رها کرده و به دژباستانی ینگووا (نیک اباد کنونی) در باختر انجا کوچ کردند امروزه کشتزار حمد آباد خاطرات این شهر را در بر دارد. این دژ گبر نشین بود ودر کوی بالا ی نیک اباد جای داشت وبا تاخت و تاز مغول ها مردم ان به شهر های دیگر زرتشتی کوچ کردند. مردم کوچ کننده ی امین اباد به بازسازی ان پرداختند واز انجا که دژ گسترده و پهناوری بود بخش بزرگی از مردم توانستند در انجا ماندگار شوند. امار مردم ینگووا در زمان کریم خان افزایش یافت و کمبود جا برای زندگی مردم انها را بر ان داشت تا در جنوب دژ ینگووا دژ دیگری بسازند که تا به امروز نیز دیواره های و بارو های ان پابر جا است و به دژ تازه نام اور است . دژ کهنه یا ینگووا در زمان ناصرالین شاه همزمان با جنبش مردم جرقویه توسط چراغعلی خان زنگنه ویران شد وامروزه تنها بخشی از خانه های ان باقی مانده است در پیرامون این دژ دالانها و راهرو های زیر زمینی از دژ تا گورستان بر جای بوده است .نا گفته نماند که مسجدی درکوی بالا ی نیک اباد یادگارمردم امین اباد است که به تازگی متوجه شدیم این مسجد تاریخی تخریب شده است. .یکی دیگر از باز مانده های دژ ینگووا یکی از کوره های اجر پزی انجا است که ویرانه های ان تا چند سال پیش در جنوب رودخانه ی ینگ اباد وجود داشت. در شمال دژ تازه یخچالی بزرگی بود که در زمستان ها با بهره برداری از هرز اب های کاریز پیکان در ان یخ سازی می شد که بنا همزمان با دژ تازه ساخته شد. در زمان کریم خان اندک اندک مردمی که در دژ تازه می زیستیدند به نام های شفیع بزرگ و… انجا را رها کرده و در خاور دژ کهنه که امروزه کوی پایین نامیده می شود به ساختمان سازی پرداختند و ساختمان چهار ایوان نخستین ساختمانی بوده است که ساخته شده و امروز اثری از ان ساختمان زیبا نیست. «هسته ی اولیه ی شهر نیک آباد بیش از 2500سال پیش در شرق محله اسلام آباد شکل گرفته است. »

توصیف استاد دکتر پاریزی از شهر بادگرد:

بادغرد ان که باقر اباد شده و شهر هفت گرمابه بوده است چه شد که اینگونه متروک و منزوی افتاد .نمی شود در مسلمانی این قوم تردیدی کرد که مردمی که هم ولایتی سلمان پارسی باشند.